Kod ve Us: Web Programlama

Web Programlama etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Veritabanı Tasarımı için 10 yararlı yazı

Karşılaştığım bir yazıda veritabanı tasarımı konusunda yararlı olabilecek 10 adet yazı bağlantısı paylaşılmış. İlgililer için ben de paylaşayım dedim. İngilizce olduklarını belirteyim.

Yukarıda verdiğim yazıdaki bağlantılara ek olarak aşağıdaki bağlantılar yorumlarda önerilmiş:

Ve son olarak benim daha önce karşılaştığım aşağıdaki yazı işe yarayabilir:

A Simple Guide to Five Normal Forms in Relational Database Theory

Web Çerçevelerinin Tarihi

Kaynak: http://www.flickr.com/photos/mraible/4378559350/sizes/l/

Web Eksenli Stratejik Pazarlama Planlaması

"Web Eksenli Stratejik Pazarlama Planlaması" başlıklı çalışmamın sonucunu aşağıda bulabilirsiniz.

Ankete katılarak çalışmaya katkıda bulunan herkese teşekkür ederim.

SONUÇ
Bilgi çağı ile birlikte ülkelerin ticaret sınırları ortadan kalkmış, gelişen teknoloji ve tekniklerle firmalar arası rekabet de artmış ve farklı boyutlara ulaşmıştır. Internetin oluşturduğu bu yeni ekonomide, internet ortamının koşulları eşit hale getirmesine rağmen, bir firmanın internette varolup bir marka haline gelmesi, fiziksel ortamda faaliyetini sürdüren bir firmanın, markasını sanal ortama taşımasından daha zor da olabilir. İnternette marka haline gelmek isteyen sanal bir firma yada fiziksel ortamda faaliyet gösteren bir firma, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerini sanal ortamın kurallarına göre gerçekleşirmelidir.

Bu çalışmada, web ortamında faaliyet gösteren işletmelere, müşterilerinin dikkatini çekmek, sadakatini arttırmak ve daha iyi hizmet verebilmeleri amacıyla, yol gösterici bir rehber oluşturulmaya çalışılmıştır.
Araştırma modelinde, web eksenli pazarlama stratejilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu düşünülen web sitesi tasarımı, güdüleme ve tanıtım faktörlerinin Internet’ teki pazarlama başarısını nasıl etkilediği gösterilmeye çalışılmıştır.

Araştırma sonucu, alışveriş kararı verirken tanıdık tavsiyesinin alışveriş kararında etkili olduğu, çoğunluğun fiyat karşılaştırma sitelerinden en uygun fiyat araştırması yaptığı ancak en düşük fiyatın tek başına yeterli bir unsur olmadığını göstermektedir. Sitelerin sağladıkları ürünler hakkında bilgi alabilmek, yorum ve şikayetleri bildirebilmek katılımcıların tamamına yakını tarafından önemli görülmüştür.

Ziyaretçilerin web sitelerinden beklediği en önemli özelliklerden birinin güncel içerik olduğu; bu içeriğin sunum şeklinin de basit, karmaşık olmayan bir şekilde yapılması gerektiğini göstermiştir. Katılımcıların neredeyse tamamı, aradığı bilgiye arama motorlarının getirdiği ilk sayfadan, yani ilk 20 kayıt içerisinden ulaşmak istemektedir, bu durumda arama motoru optimizasyonu online pazarlama başarısı için kritik bir faktördür.

Internet üzerinde üyelik algısı ücrete dayalı olamamalıdır. Araştırmamız internet kullanıcılarının çoğunluğunun web sitelerine üyelik ücreti ödeme taraftarı olmadığını göstermiştir.

Araştırmaya katılanların büyük kısmı Internetten alışveriş yapma taraftarı olmasına karşın tamamına yakını ödeme yapılması gereken durumlarda sitede alınan güvenlik önlemleri belirtilmezse o siteden alışveriş yapmayacağını belirtmiştir.

İnternet ortamında başarılı olmak isteyen bir işletme, ürün veya hizmetlerini satacağı tüketicilerin davranışlarını ve davranışlarının gerisinde yatan sebeplerin neler olabileceğini tahmin etmek zorundadır. Çağdaş pazarlama anlayışı, tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarının en iyi şekilde karşılanabilmesi için gerekli bilgilerin toplanması, değerlendirilmesi ve tüketici davranışlarının her yönüyle anlaşılması ve buna göre pazarlama karması geliştirilmesi esasına dayanmaktadır. Teknolojinin de gelişmesiyle verilerin toplanması ve bilgi haline dönüştürülmesi süreci hızlanacak, dolayısıyla elde edilen bilgilerle strateji geliştirmek kolaylaşacak ve arzulanan sonuçlara erişilme olasılığı artacaktır.

Tüketici güdülerinin neler olduğunun bilinmesi ve tüketici güdülerinin oluşmasını etkileyen faktörlerin neler olduğunun belirlenebilmesi, işletmelere tüketicilerin istek ve ihtiyaçlarının gerisinde yatan sebepleri ortaya koyacaktır. Dolayısıyla işletme hedef pazarındaki tüketicilerin güdülerine göre pazarlama karmasını geliştirecek ve pazarlama stratejisini uygulayabilecektir.

Mehmet KIŞ, Şubat 2010, Beykent Üniversitesi, SBE.

Django

Django bir gitaristin adı. Ancak benim bu yazıma konu olan Python tabanlı bir web uygulama geliştirme çerçevesi ("framework"). Bir kaç aydır, özellikle Sunucu Tabanlı Yazılım Geliştirme dersine (asistanlığını yaptığım ders) yönelik olarak Django'yu inceliyordum. Hızlı web uygulaması geliştirmek için önerilen bir çerçeve olarak dikkatimi çekmişti. Ama asıl olarak Python tabanlı olması beni denemeye iten neden oldu. Çok basitçe kurulumunu yaptıktan sonra (Ubuntu'da kolay yazılım kurma :) = sudo aptitude install python-django) (diğer işletim sistemlerine kurmak için) ana sayfasındaki ilk uygulama yazma öğrencesini izleyerek ilk denememi gerçekleştirdim. Gel zaman, git zaman uğraşmaya devam ettim ve geçen hafta SYT dersinde web uygulama çerçevelerini anlattım. Denemeleri arttırmak için de bir yapılacaklar listesi (pyTodo adını verdiğim) projesi gerçekleştirdim. Özetle gerçekten hızlı ve DRY (Django Tasarım Felsefeleri) ("Don't Repeat Yourself"-Kendini Tekrar Etme) mantığına uygun olarak web uygulaması geliştirmek için güzel bir çerçeve. Meraklı herkese denemelerini öneririm.

Bu çerçeveyle nasıl yazılım geliştirilir sorusuna özet bir yanıt verecek olursam, öncelikle projeyi ve uygulamayı yaratıyorsunuz, MVC'ye uygun olarak (MVT var bunda, Model-View-Template) modelinizi tanımlıyorsunuz - models.py modülünde -, verileri işleyen ve ilgili görünümlere aktaran fonksiyonları (view) tanımlıyorsunuz - views.py modülünde -, şablonları tanımlayıp kullanıyorsunuz, url tanımlamalarını düzenli ifadeler yardımıyla tanımlıyorsunuz. Özetle budur. Meraklılarına Türkçe kaynaklar için google araması öneriyorum. Ayrıca İngilizce olan The Django Book başlangıç için yararlı olacaktır.

Drupal-İçerik Yönetim Platformu

Daha önce Drupal'den burada bahsetmiştim. Yavaştan bu blogta bu konuya eğilmeye çalışacağım. Önce Drupal ile nasıl tanıştığımı anlatayım:

Eski zamanlarda web sayfası yapmak için harıl harıl html etiketleriyle bir şeyler yazmaya çalıştığımızı hatırlıyorum. Etiketi kapattık mı, tablo yaparken tr mi td mi diye kafamız karışır, el yordamıyla çözmeye çalışırdık.
Daha sonra dinamik web sayfaları için ilk deneyimleri asp.net ile yaşadım. Çok rahattı, oradan bileşenin birini tutup taşıyor(visual studio ile tabii) ve ardındaki kodu c# ile yazabiliyordun.
Adam akıllı, ilk web sitesi projem sırasında asp.net ile yazana kadar zaman kazanmak için html ile statik birkaç sayfa yapmıştım. "Özgür Yazılım" kavramını yeni yeni duymuş, PHP'yi sadece lisansta seçmeli bir dersin adında görmüş biri olarak bir arkadaşın Drupal diye bir şeyden söz etmesi ilgimi çekmişti. O sıralar, içerik yönetim sistemleri adı verilen site kurmaya yarayan bazı yazılımlar olduğunu duyuyordum. Bu da onlardan biriydi.

Drupal
Kısaca; PHP tabanlı, GNU-GPL lisanslı, MySQL ve PostgreSQL veritabanları kullanılabilen web içerik yönetim platformu. Drupal ile farklı amaçlar için kullanılabilecek web siteleri ve uygulamaları yapılabiliyor: tartışma siteleri, topluluk portalları, kişisel site ve bloglar, e-ticaret uygulamaları, sosyal iletişim ağ siteleri vb.

Yapısında; modül denilen farklı işlevlerin tanımlandığı kod kümeleri, görsellikle ilgili tanımlamaların olduğu tema klasörleri ve farklı dil destekleri için çeviriler bulunuyor.

Bazı özellikleri; özelleştirilebilir içerik türleri yaratabilme, gelişmiş URL yönetimi, çoklu dil desteği, gelişmiş kullanıcı yönetimi, yeni sürümlerin ve güncellemelerin takibini sağlayan sürüm denetimi...
Güzel taraflarından biri kullanmak istediğiniz bir özellikle ilgili modül bulabilmeniz ya da php ile yazabilmeniz.

Kurulum
Öncelikle drupal.org (Drupal'in resmi sitesi) adresinden sağ üstte görülen sürümlerden birini indiriyoruz. İndirdiğimiz dizini açtığımızda oluşan dosyaların tümünü sitemizi barındıracağımız yere yüklüyoruz. Yükleme bittikten sonra adresimizi yazdığımızda ekrana kurulum sayfası gelecektir. Bu aşamada sitenin önemli bilgilerini tutmaya yarayan settings.php dosyasını yaratmamız ve sites/default dizininin altına koymamız gerekiyor. Daha sonra yapılması gereken işlem sitenin verilerini tutacak veritabanının özelliklerini girerek veritabanını tanıtmak. Adımları izleyerek site kurmak çok kolay.(Kurulumla ilgili geniş bilgi için: drupal.org kurulum bölümü ve drupaldersleri.org - 6.x kurulumu sayfası )

Drupal'in bir güzel yanı özgür yazılım felsefesiyle yazıldığı için karşılaştığınız sorunlar ile ilgili birçok kaynak bulabiliyorsunuz ve sorunu çözebilmek için birçok insan gönüllü olarak çalışıyor.

Bu yazıda genel olarak Drupal'i anlatmaya çalıştım; ama geniş bilgi için resmi sitesini ve Drupal'i konu alan diğer siteleri incelemek gerek. Sorunuz olduğunda ben de elimden geldiğince yardım edebilirim. Arada bir bu blogta da ilgili yazılar yazmaya çalışırım.

Yararlı kaynaklar:
http://www.drupal.org
http://www.drupaldersleri.org
http://groups.drupal.org/turkey
http://drupaltr.org/
http://www.drupalturk.net/

Ayrıntıların ayrımında olmak

GNU lisanslı içerik yönetim sistemi Drupal ile şimdiye kadar bir çok site yaptım (Bir ara Drupal'i size anlatır temel kurulumun nasıl yapıldığını, sizinle paylaşırım). Sitesinden son versiyonu indirip sıkıştırılmış dosyaları açıyor ve ftp ile site sunucunuza(host) yüklüyorsunuz. Siteyi kurmak çok uzun süren bir işlem değil; ancak benim saatlerimi aldı: Yüklediğimde izinlerle ilgili bir hata veriyordu, yani "You don't have permission to access / on this server" hatası. İnternette çözümler aradım, .htaccess dosyasına müdahelelerde bulundum. Dosyaları çalışan sitemin alt klasörüne koyuyor ve alan ismini oraya yönlendiriyorum. İşin tuhaf yanı web sitem ve benzer şekilde alt klasörlerde barındırdığım diğer siteler normal çalışıyordu. .htaccess'te yaptığım değişikliklerle kurulum sayfasını görüyor; ama tasarımını düzgün göremiyordum. Farklı html sayfalarıyla denedim çalıştı, dosyaların izinlerini değiştirip denedim yine de tasarımı tam görülmüyordu. Firefox'ta sayfa biçemiyle ilgili bir sorun da değil. Bilgisayarımı açtım kapattım( sorun çözülmüyorsa başvurulan klasik ilkel yöntem, bazen işe yarar). Başka bilgisayarda denedim, olmadı. Servis sağlayıcımın Drupal ile ilgili önceden bir çok vukuatı var, o olmalı sorun. Değilmiş... Drupal dosyalarını kendi bilgisayarımdan yükledim. Tabii; başka yerden yükleyemem; ama dosyaları bulundurduğum yer ayrı bir disk bölümü ve kullanıcı olarak o bölüme erişme yetkilerim kısıtlı ve sıkıştırılmış dosyaları orada açtığım için tüm dosyaların izinleri de o şekilde ayarlanmış. Yüklediğimde de aynen kalmış. Ben dizinlerin izinlerini değiştirsem de en içteki dosyaları etkilemediği için tasarımsız ve eksik olarak görülüyormuş.Sonuç olarak şunu anladım: bazen sorunların gerçekten "kaynağı"na inmek gerekiyormuş ve sadece ayrıntılar değilmiş önemli olan, o ayrıntıların ayrımında olmak da önemliymiş.

FaceBook Çılgınlığı

Son günlerde bir facebook çılgınlığı başladı Türkiye'de. Nedir ne değildir diye bakınca öyle boş bi site olmadığını gördüm. Nette bolca bulunan arkadaşlık - bağlantı - network sitelerinden farkı sitenin kendisinin, siteden bağımsız kişilerin hazırlayabildiği web uygulamalarını çalıştırabilir olması. Bu sebeple gerekli gereksiz pek çok uygulama halihazırda mevcut. Ülkemizde de kullanıcı sayısının artmasıyla Türk insanına özgü uygulamaların artacağını düşünüyorum. Yani bizim insanımız öyle vampir ısırığı, kurtadam pençesi yerine, arkadaşına bi tepsi baklava ya da bi duble rakı gönderir değil mi?

Peki nasıl hazırlayacağız böyle uygulamaları derseniz şöyle alalım sizi: http://developers.facebook.com/

Bağlantılar:
http://www.facebook.com

Web2PDF

Web sayfalarını otomatik olarak pdf'e çeviren bir proje üzerinde bir ara bir süre uğraşmıştım. Becerememiştim. Teknoseyir sitesinde konuyla ilgili yazıyla karşılaşınca oldukça sevindim :) Ve hemen alternatifyaşam sitesine düğmeyi ekledim. Siz de web sitenizde böyle bir şey kullanmak istiyorsanız inceleyin derim :) Ancak üye olmanız gerektiğini hatırlatırım.

Bağlantılar:
Hizmeti sunan site
Konuyu karşıma çıkaran yazı

Ajax - 4

Ubuntu işletim sistemi üzerinde, GWT ile yeni bir projeye başlamak için gerçekleştirilmesi gereken adımların komutlarını şu şekilde not aldım. GWT linux versiyonunu indirdikten sonra - ben gwt-linux-1.3.3 ü indirdim - sırasıyla bu komutları uygularsanır yeni bir GWT projesine başlamış olacaksınız. Burada projenin ismi DashboardPrj olarak verilmiş:

--GWT yi PATH olarak tanıtalım
export PATH=$PATH:/media/sda7/mehmetkis/programs/gwt-linux-1.3.3

--Projeyi oluşturacağımız klasöre gidelim. Ben Eclipse ile kullanmak istediğimden workspace klasörü altında oluşturdum.
cd /media/sda7/mehmetkis/workspace/

--Projeyi oluşturma. - eclipse parametresi Eclipse projesi olarak oluşturmasını sağlıyor.
projectCreator -eclipse DashboardPrj -out DashboardDir

--Uygulamayı oluşturma
applicationCreator -eclipse DashboardPrj -out DashboardDir org.gwtbook.client.Dashboard

--Uluslararasılık (internationalization) özelliği kazandırma. Bu özellik, kullanıcı arayüzlerini farklı dillerde sunabilmenizi kolaylaştırıyor
i18nCreator -eclipse DashboardPrj -out DashboardDir org.gwtbook.client.DashboardConstants

--Uluslararasılık (internationalization) özelliğini gerçekleştirme
DashboardConstants-i18n/DashboardConstants-i18n

GWT kullanımını öğrenmek zorunda değiliz aslında. Ama gelişmiş projeler yaratırken, Javascript kodlaması ile uğraşmak yerine, doğrudan, bildiğimiz Java kodlamasını yaparak AJAX yöntemini uygulamış oluyoruz. Yazdığımız Java uygulaması, GWT ile derleme sonucunda, javascipt ve xml dosyalarına dönüşüyor.
Java ile programlarken tek kısıt GWT nin henüz java1.4 üstü sürümleri desteklemiyor olması.

Ajax - 3

GWT gibi bir araç kullanmadan, doğrudan Javascript kodlaması yapabilir veya hazır kütüphanelerden yararlanabilirsiniz.

Javascript kodlama için en çok önerilen metin düzenleyicilerden biri Aptana. Eclipse eklentisi olarak kurdum, başarılı. Yanında prototype gibi yaygın kullanılan birçok javascript kütüphanesi ile birlikte geliyor. aptana ile ilgili birkaç bağlantı şöyle:

http://www.aptana.com/documentation.php
http://www.aptana.tv/Publish Post
http://www.aptana.com/docs/index.php/Main_Page#Aptana_Tutorials

Hazır kodlara ulaşabileceğiniz bir adres ise şöyle:
http://www.dhtmlgoodies.com

Bu adreste doğrudan alıp sayfalarınızda kullanabileceğiniz dhtml ve ajax bileşenleri bulabilirsiniz.

Ajax - 2

Ajax ile geliştirme yapılırken kullanılabilecek bir çok aracın farklı yaklaşımlar önerdiğini gördüm. Kimi sunucu tarafına yüklenirken, kimi istemci de çalıştırıyor kodları. Bir diğer farklılık da programlama yöneteminde. AJAX 'ın temel bileşenleri olan Javascript ve XML üzerinde doğrudan çalışabileceğiniz gibi, GWT gibi araçlar kullanarak, örneğin sadece Java programlama diliyle AJAX uygulamaları geliştirebilirsiniz.

Ajax yöntemini PHP ile kullanabiliyorsunuz[1]. Ben ise java ile kullanmayı tercih ettim. Bunun için de araçlar buldum ama Emre'nin daha önce bahsettiği Google Web Toolkit(GWT) i seçtim. GWT ile ilgili iyi bir e-kitap buldum: GWT in Action EASY AJAX WITH THE GOOGLE WEB TOOLKIT

--alıntı

AJAX Programlama Şekilleri[2]:

Mevcut tool ve geliştirme ortamları kullanılarak tercih edilebilecek 3 farklı programlama yöntemi ortaya çıkıyor. Bunlar Java, Javascript ve XML programlama olarak belirtilebilir.

Javascript Programlama: Burada en büyük sıkıntı diğer populer dillerde olduğu gibi gelişmiş editor, compiler ve debuggerların bulunmaması. Bazı çalışmalar var, benim en çok dikkatimi çekenler, bir open source proje olan Aptana ile IBM'in alpha work çalışması olan ATF. Her ikisi de Eclipse üzerinde geliştirilmiş. Ayrıca EchoStudio gibi projeye özel ücretli uygulama geliştirme ortamlarına da rastlamak mümkün.

Aptana: http://www.aptana.com/
ATF: http://www.eclipse.org/atf/
EchoStudio: http://www.nextapp.com/platform/echo2/echostudio/

XML Programlama: Burada editor, compiler ve debugger sıkıntısı daha büyük olmakla birlikte daha az efor sarfedip daha az programlama bilgisi ile daha kolay web uygulamaları oluşturma hedeflenmiş.

Java Programlama: Bana en mantıklı gelen bu yöntem ile mevcut java uygulama geliştirme ortamları kullanılabilmekte, javascript ve XML ile yapılan geliştirmedeki handikapları ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca javascript dünyasında meydana gelebilecek değişikliklerin entegrasyonunda bir interface oluşmasını sağlamıştır.

Bu yöntemin iki farklı uygulamasını görmek mümkün:

Bir tanesi Google'ın yaptığı gibi java ile geliştirilen AJAX uygulamasını kendi compiler'ı ile javascript ve HTML'e dönüştürülmesi. Bu yöntemin avantajı, uygulamanın server bağımsız olmasını sağlamasıdır, java ile geliştirdiğiniz uygulamayı çalıştırmak için bir java web server'ına ihtiyaç duymazsanız.
Diğeri ise java ile geliştirilen uygulama bir java web server üzerinde çalıştırılması esasına dayanır. Server'e istekler geldikçe server tarafında javascript ve HTML sayfalar üretilir ve client'a gönderilir.

--alıntı sonu

Kaynaklar:
[1] http://www.nothingrows.net/files/ajax-ve-php-ile-komple-proje-yonetimi-bolum-1/
[2] http://www.yesiltas.net/sezer/2006/10/ajax.html

Ajax

Her yerde duymaya başladım bu ismi. Yanında da Web 2.0 diye birşey. Okumaya başladım; şu bağlantıları tavsiye ederim:

http://tr.wikipedia.org/wiki/AJAX_(programlama)
http://www.yesiltas.net/sezer/2006/10/ajax.html
http://people.sabanciuniv.edu/alper/calismalar_ajax.html

Joomla diye bisey varmis.

Selam Arkadaslar

Belirtmek isterim ki ilk yazimi yazmaktan dolayi biraz heyecanliyim. Bazi teknolojileri ve/veya olaylari sizinle bundan sonra bu blog uzerinden paylasacagim. Neyse iste sonucta kompozisyon yazmayacagiz ya, kimse giris - gelisme -sonuc bolumlerinin olup olmadigina bakmayacaktir.

Bu yazimin konusu 'Joomla'.

Joomla ile tanismam 3 gunu buluyor. Bizim koy ahalisinden koyumuzun web sitesini yapmam icin cok buyuk baskilar var. Yaw diyorum kim girecek koyun web sitesine o nedenle ne gerek var yapmaya filan. Sonra fikrimi degistirdim.Cunku hic tahmin etmedigim kadar cok koylum msn alemlerine akmislar bile. Sonra kolay yoldan nasil bu isin icinden kurtulurum moduna gectim. Agustos ayinda askere gidecegimdene dolayı (ins) web sitesinin yapimi tamamlandiktan sonra bakiminin baska kisiler tarafindan yapilmasi gerekmekte.Bu kislerinde en ufak bir programlama bilgisi yok.

Sonra gecenlerede bu 'Joomla' (ne karin agrisi ile iste) karsilastim. Arastirdim ise yarar bisey. Sourceforge daki akilli ve caliskan arkadaslar gelistirmisler ve ucretsiz yayinlamislar.

Kisaca 'joomla' bir Content Management System and Web Application Framework. Yani yonetimi kolay(icerik,tasarim,...) bir web portali gelistirme ortami.

Kullanimi da basit gibi.Yani ben henuz cozemedigim bir sorunla karsilasmadim.

Daha detayli bilgi icin :

http://www.joomla.org/ (download)
http://dev.joomla.org/content/view/2013/93/ (kurulum bilgileri)
http://extensions.joomla.org/ (ek moduller)
http://joomlaturkiye.com/ (turkiye sitesi)