Kod ve Us

Diyafram Açıklığı ("Aperture") Nedir?

Fotoğraf makinesi ışığı toplayarak çalışır. Işığı toplama işini lensler yapmaktadır. Lensin diyafram açıklığı, adından da anlaşılacağı gibi lensin arasındaki açıklığın çapıdır. İnsan gözündeki irise benzeyen bir yapıda mekanizma yardımıyla bu açıklığın boyutu değişmektedir (doğayı taklit ediyoruz :D ). Tahmin edileceği gibi bu açıklık arttıkça, daha fazla ışık lensten içeri girmektedir.

Diyafram açıklığı F-Durak (F-Stop) olarak tanımlanmaktadır (F2.8 veya F/2.8 gibi). Durak sayısı (F-değeri deniliyor) küçüldükçe lensin diyafram açıklığı büyümektedir. Pratikte lenslerin diyafram açıklığı F-durak aralıkları şeklinde tanımlanmaktadır.

Belirtimleri (makinelerin veya lenslerin) incelediğinizdeki aşağıdaki gibi bazı tanımlamalar görürsünüz. Bu tanımlamalar sayesinde diyafram açıklığı hakkında bilginiz olur:

Maksimum Diyafram Açıklığı (Maximum Aperture): F2.8 (Lensin en büyük diyafram açıklığı)
Diyafram Açıklığı Aralığı (Aperture Range): F2.8-F8.0 (Lensin en büyük açıklığı F2.8 ve en düşük açıklığı F8.0. Bu değerler arasında değerler alabilmektedir)
Maksimum geniş-açı ve telefoto diyafram açıklığı(Maximum Wide-Angle and Telephoto Apertures): F2.8-3.5 veya F2.8(W)-F3.5(T) Bu ifadeden geniş-açı için en büyük açıklığın F2.8 ve telefoto için en büyük açıklığın F3.5 olduğunu anlayabiliriz.

Hızlı lens kavramı maksimum diyafram açıklığına sahip lensler için kullanılmaktadır. (Şu anki sayısal makineler için F2.4, F2.0 ve 35mm filmli makineler için F1.4, F1.2 örnek olarak gösterilebilir)

İyi bir diyafram açıklığı aralığı şu şekilde olabilir : F1.8-F16.0 Bu aralık aşağıdaki F-duraklardan oluşur:

F1.8

F2.8

F5.6

F11

F16

Bu bize kameranın (veya lensin) F1.8'den F16'ya diyafram açıklığı aralığına sahip olduğunu, maksimum açıklığın F1.8 ve minimum açıklığın F16 olduğunu gösterir.

Maksimum ve minimum açıklık arasında 5 f-durak vardır. Eğer kameranızın lensi F5.6 açıklığında iken, açıklığı 1 f-durak kapatmak F8 seçmek, açıklığı 1 f-durak açmak ise F4 seçmek anlamına gelecektir.

F1.8

F2.8

F5.6

F11

F16

Peki diyafram açıklığı ne işimize yarar?

Düşük ışıklı ortamlarda açıklığı arttırarak (daha düşük f-durak değerleri seçerek) daha aydınlık görüntüler elde edebiliriz.
Enstantane ile birlikte uygun olarak ayarlayarak hareketi dondurabiliriz.
F-değerini arttırdıkça alan derinliği artar. Bunun anlamı düşük f-değerlerinde (mesela F5.6) tek bir nesnenin odaklanması ve diğer nesnelerin odak dışı olması söz konusudur. Yüksek f-değerlerinde (mesela F32) daha fazla nesnenin ve arka planın netliği sağlanabilir (aşağıdaki resimlerde bu durum daha açıklayıcıdır- Kaynak: wiki).

f/32

f/5

Bu konudaki daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynakları inceleyebilirsiniz. Diyafram açıklığı enstantaneden bağımsız düşünülemez. Bu yüzden enstantane konusunun da öğrenilmesi gerekmektedir. Bir başka yazıda o konudan ve diyafram açıklığı-enstantane arasındaki ilişkiden bahsetmeye çalışacağım. Tabi önce benim iyice kavramam gerekiyor.

Unutmayın iyi bir pozlama için diyafram açıklığı ve enstantanenin iyi ayarlanmış olması gerekiyor. Bu ne demek oluyor, bir başka yazıda pozlamadan bahsetmem gerek demek oluyor. Bana zaman tanıyın. Öğrendikçe paylaşacağım.

Kaynaklar:
What Is... Aperture?
f-number wiki
Aperture in Photography
Diyafram (Türkçe)
Shutter Speeds and Apertures

DameWare

Kendim kullanıyorsam özgür yazılım lisansına sahip olmayan programları kullanmamaya çalışıyorum. Yine de özellikle windows sistem yöneticilerinin işini kolaylaştırması açısından başarılı bulduğum "DameWare" programını denemenizi tavsiye ederim: http://www.dameware.com/

"Mini Remote Control" programcığını denedim, gayet başarılı. Tamindir.com sitesinde şu şekilde açıklamışlar:

"DameWare Mini Remote Control sisteminizdeki bilgisayarlarınızın ekranlarına uzaktan erişmenizi sağlayan oldukça güçlü bir araçtır. Ipsine erişebildiğiniz her bilgisayara erişmenizi sağlayan program, 128 bit şifreleme özelliği de sağlamaktadır. Programın en büyük özelliklerinden birisi de ister LAN ister WAN üzerinde olsun uzak bilgisayarlara 4 bit siyah beyaz bağlanabilmesidir ki bu performans açısından oldukça gelişmiş bir özelliktir. Ayrıca Mini Remote Control ile bağlandığınız istemcilerinizin arzu ederseniz bağlandığınızın farkına dahi varmamasını sağlamak mümkündür. Mini Remote Control programı uzak bilgisayarın klavye fare hakimiyetini ele almanıza da olanak tanır. Bu sayede uzaktan eğitim verebilir, sorunları çözebilir, sistemlere direkt müdahale edebilirsiniz"

argouml

UML çizme ihtiyacı duydum ama bir türlü hatırlayamadım geçen yıl kullandığım UML aracını. Emre önermişti sanırım. Az önce buldum, yeni sürümü de çıkmış. Bir daha ihtiyacım olur belki:

http://argouml.tigris.org/

İsyan!

Geçtiğimiz 26. İsyanbul Film Festivali'nde de gösterilen ancak benim daha yeni izleme şansı bulduğum, orjinal adı Queimada olan gayet başarılı bir film İsyan. Marlon Brando'nun gençlik dönemi bu filmin başarısına büyük katkı sağlamış olsa da, filmin bu kadar başarılı olması için tek başına yeterli değil. Daha önceden Cezayir Savaşı(La Battaglia Di Algeri)'ndan tandığım yönetmen Gillo Pentocorvo'nun filmlerine sinmiş olan belgesel havası filme gerçekçi bir hava katıyor. Filmin ana konusunun alt başlıkları olan sömürgecilik nedir, nasıl uygulanır, tam gelişmemiş toplumların etinden, sütünden, yününden nasıl faydalanılır sorularının uygulamalı cevaplarını görmemiz de filmdeki gerçekçi havayı pekiştiriyor. Sömürge mücadelesinin başladığı o yüzyıllardan günümüze hala aynı yöntemlerin uygulandığını görmek şaşırtıcı olduğu kadar üzücü de.

Cezayir Savaşı'nı izleyen hemen herkesin aklında yer eden " günümüzde bize insanlık, medeniyet, insan hakları dersi verenlere bak sen" düşüncesi bu filmi izlerken de sürekli aklınızı kurcalayacak, "bu ne yaman çelişki anne" sorularını sordurtacaktır, emin olabilirsiniz...

Bağlantılar:
http://www.imdb.com/title/tt0064866/

http://www.iksv.org/film/index.asp?Content=Film&SID=29&FID=227

Diyafram Açıklığı ("Aperture") Nedir?

DameWare

argouml

İsyan!

Ajax - 5