!

4 günlük cezamızı çektik, bugün bloglarımıza yine ulaşabiliyoruz. Biz ne yaptık ki? Neydi günlük yazarlarının suçu ki 4 gün ulaşılamadı bilgi ve deneyim paylaşmaktan başka amacı olmayan günlüklerimize?

Birileri yasa dışı maç yayını yapmış diye, binlerce blog kapatılır mı? Yasaklamaların bir an önce son bulması dileğiyle; İleri görüşlü, açık fikirli ve devrimci Atatürk'ün hediyesi Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun!

Ölüm Günü

Daha önce Fazıl Hüsnü Dağlarca üzerine birşeyler yazmıştım ve şairin Kadıköy'de yanlızlığa terkedildiğini ve onu ancak ölüm gününde hatırlayacağımızı söylemiştim. Maç tahminlerim tutmuyor ancak böyle şeylerdeki öngörülerim beni hiç yanıltmadı. Öyle şairlerimiz varki, bizi derinden tanımış, bizi ifade etmiş, insanın beyni dönüyor onları okurken. Bu insanlar o kadar pisliğin arasından o temiz kelimeleri nasıl buluyorlar; ve bizler, bu toprakların çocukları sizi nasıl oluyorda tanımıyoruz?

Türk Dil Kurumu'nun töreninde Farık Nafiz Çamlıbel'in şiiri, Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın şiiri diye okunmuş, Dağlarca başka bir şairin şiiri ile uğurlanmış. Bu gafa gülelim mi, ağlayalım mı bilmiyorum. Ama biz Dağlarca'yı kendi dörtlükleri ile uğurlayalım.

Söyle sevda içinde türkümüzü,
Aç bembeyaz bir yelken
Neden herkes güzel olmaz,
Yaşamak bu kadar güzelken?

İnsan, dallarla, bulutlarla bir,
Ayrı maviliklerden geçmiştir
İnsan nasıl ölebilir,
Yaşamak bu kadar güzelken?

Bir başka ölüm gününde buluşmak üzere!

Türkiyeye interneti kim, ne zaman getirdi?

Bizim okuduğumuz dönemde kendisinden ders alma şansına sahip olamadığımız, ama adının Ege Bilgisayar Mühendisliği için çok önemli olduğunu hepimizin bildiği bir hocamız vardı: Oğuz Manas.

RFID ile ilgili bir araştırma yaparken, çok da dolaylı olarak, kendisi ile yapılmış bir röportaja rastladım. Üniversitenin ilk yıllarında hocalarımız "Türkiyeye interneti bizim okulumuz getirdi" derdi, bunu biz böyle öğrendik ama dışardı herkes ODTÜ getirdi diye biliyordu. Oysa bu röportaj ile gerçek olan ortaya çıkıyor. 1993 te ODTÜ'nun kurduğu kamuya açık internetin altyapısı tam 7 yıl önce, 1986 yılında Ege Üniversitesinde Oğuz Manas'ın öncülüğünde Üniversiteler arası çalışan şekliyle kurulmuş.

Bana kalırsa kimin getirdiğinden çok, Ege Üniversitesinin ve hocamız Oğuz Manas'ın bu alandaki çalışmalarının unutulmaması; yenilikçi ve ileriye dönük bu akımın devamı önemli.

Einstein'ın Mantık Sorusu

Geçen yıldan beri Einstein'ın mantık sorusu olarak bilinen problemin Prolog'da çözümünü paylaşmak istiyordum. Zamanın ve bilgisayarımdaki verilerin derinliğinde kaybolmuş küçük çalışmamı nihayet gün yüzüne çıkarabildim.

Einstein'ın mantık sorusu:

Kurallar :
1) Beş farklı renkte beş ev var,
2) Her evde beş farklı ülkeden birer kişi oturuyor,
3) Bu evlerde yasayan kişiler;
- Farklı tür içecek içiyor
- Farklı marka sigara içiyor
- Farklı cins hayvan besliyor,
4) Sigara, içecek ve hayvanların hiçbiri aynı cins değil.

Verilen Bilgiler :
1) İngiliz kırmızı evde yaşıyor.
2) İsveçli köpek besliyor.
3) Danimarkalı çay içiyor.
4) Beyaz evin solunda yeşil ev var.
5) Yeşil evin sahibi kahve içiyor.
6) Kuş bakan kişi Pall Mall marka sigara içiyor.
7) Sarı evin sahibi Dunhill marka sigara içiyor.
8) Tam merkezdeki evde yasayan kişi süt içiyor.
9) Norveçli ilk evde oturuyor.
10) Kedi besleyen kişinin evinin yanındaki evde oturan kişi Blend marka sigara içiyor.
11) Dunhill marka sigara içen kişinin evinin yanındaki evde oturan kişi at besliyor.
12) Blue Master marka sigara içen kişi aynı zamanda meyve suyu içiyor.
13) Alman Prince marka sigara içiyor.
14) Mavi evin yanında oturan kişi norveçli.

İstenilen Bilgi :

Su içen kişinin evi hangi renk?

Balığı besleyen kimdir?

Visual Prolog'taki kod

domains

ID= symbol

EV = ev(ID,SIRA) % Her bir ev bir sirayla tanimlaniyor

EVLISTE = reference EV* % Ev listesi

SIRA = integer % Ev sirasi

SIRALISTE = SIRA* % Sira listesi

predicates

nondeterm cozum

nondeterm aday(EVLISTE,EVLISTE,EVLISTE,EVLISTE,EVLISTE)

nondeterm perm(EVLISTE)

nondeterm kisitlar(EVLISTE,EVLISTE,EVLISTE,EVLISTE,EVLISTE)

nondeterm permutasyon(SIRALISTE,SIRALISTE)

nondeterm sil(SIRA,SIRALISTE,SIRALISTE)

uye(EV,EVLISTE)

nondeterm yaninda(SIRA,SIRA)

nondeterm solunda(SIRA,SIRA)

clauses

cozum():-

kisitlar(Renkler,Icecekler,Uyruklar,Sigaralar,Hayvanlar),

aday(Renkler,Icecekler,Uyruklar,Sigaralar,Hayvanlar),

uye(ev(balik,BalikEvi),Hayvanlar),

uye(ev(BalikBesleyen,BalikEvi),Uyruklar),

write("Balik ",BalikBesleyen," tarafindan besleniyor\n").

aday(L1,L2,L3,L4,L5):-

perm(L1),

perm(L2),

perm(L3),

perm(L4),

perm(L5).

perm([ev(_,A),ev(_,B),ev(_,C),ev(_,D),ev(_,E)]):-

permutasyon([A,B,C,D,E],[1,2,3,4,5]).

kisitlar(Renkler,Icecekler,Uyruklar,Sigaralar,Hayvanlar):-

% Ingiliz kirmizi evde oturuyor

uye(ev(ingiliz EV),Uyruklar),

uye(ev(kirmizi, EV1),Renkler),

% isvecli kopek besliyor

uye(ev(isvecli, EV2),Uyruklar),

uye(ev(kopek, EV2),Hayvanlar),

% danimarkali cay iciyor

uye(ev(danimarkali, EV3),Uyruklar),

uye(ev(cay, EV3),Icecekler),

% Beyaz evin solunda yesil ev var.

uye(ev(yesil, EV4),Renkler),

solunda(EV5, EV4),

uye(ev(beyaz, EV5),Renkler),

% yesil evin sahibi kahve iciyor

uye(ev(kahve, EV6),Icecekler),

uye(ev(yesil, EV6),Renkler),

% Kus bakan kisi PallMall marka sigara iciyor

uye(ev(pallMall, EV7),Sigaralar),

uye(ev(kus, EV7),Hayvanlar),

% Sari evin sahibi Dunhill marka sigara iciyor

uye(ev(dunhill, EV8),Sigaralar),

uye(ev(sari, EV8),Renkler),

% Tam merkezde oturan kisi sut iciyor

uye(ev(sut,3),Icecekler),

% Ilk siradaki evde Norvecli oturuyor

uye(ev(norvecli,1),Uyruklar),

% Kedi besleyen kisinin evinin yanındaki evde

%oturan kisi Blend marka sigara içiyor.

uye(ev(blend, EV9),Sigaralar),

yaninda(EV9, EV10),

uye(ev(kedi, EV10),Hayvanlar),

% Dunhill marka sigara içen kisinin evinin yanindaki evde oturan kisi at besliyor.

uye(ev(dunhill, EV11),Sigaralar),

yaninda(EV11, EV12),

uye(ev(at, EV12),Hayvanlar),

% Bluemaster marka sigara icen ayni zamanda meyve suyu iciyor

uye(ev(bluemaster, EV13),Sigaralar),

uye(ev(orange_juice, EV13),Icecekler),

% Alman Prince marka sigara iciyor

uye(ev(alman, EV14),Uyruklar),

uye(ev(prince, EV14),Sigaralar),

% mavi evin yanındaki evde oturan norvecli

uye(ev(norvecli, EV15),Uyruklar),

yaninda(EV15, EV16),

uye(ev(mavi, EV16),Renkler).

permutasyon([],[]).

permutasyon([A|X],Y):-

sil(A,Y,Y1),

permutasyon(X,Y1).

sil(A,[A|X],X).

sil(A,[B|X],[B|Y]):-

sil(A,X,Y).

uye(A,[A|_]):-!.

uye(A,[_|X]):-

uye(A,X).

yaninda(X,Y):-

solunda(X,Y).

yaninda(X,Y):-

solunda(Y,X).

solunda(1,2).

solunda(2,3).

solunda(3,4).

solunda(4,5).

goal

cozum.


Üstteki kod için bazı açıklamalar:

• uye(EV,EVLISTE): Renk,İçecek gibi alanlarla belirlenmiş bir ev listesinde(EVLİSTE) ilk parametre olarak verilen evin(EV) bulunup bulunmadığına bakıyor.
  

• permutasyon(SIRALISTE,SIRALISTE):Dizilebilecek her türlü kombinasyonu yapar.
  

• sil(SIRA,SIRALISTE,SIRALISTE):ilk parametreyle verilen değişkenin 2. parametredeki listeden silinip 3. parametre olarak verilmesini sağlar.

Hiçbir şey ifade etmiyor mu? Tamam, prolog'ta temel bir kaç şeye daha değineğim o zaman.

Prolog bildirimsel(declarative) bir dildir. Yani bir olguyu bildirmemiz gerek. Örnek olarak hava güneşli diyeceksek gunesli. dememiz yeterli.
Eğer olgumuz, gerçeğimiz(fact) bir parametre içeriyorsa örneğin "Dünya yuvarlaktır", diyeceksek, yuvarlak yüklemini dünya öznesini-parametresini- kullanarak şu şekilde belirtiriz: yuvarlak(dünya).
Peki iki parametreli bir olguyu nasıl anlatabiliriz? Diyelim ki "Emre İlker'in abisidir" olgusunu bildireceğiz. Şöyle yapmamız gerekirdi. abi(emre,ilker).

Tüm bunları insanın düşünce tarzına benzer şekilde tanımlıyoruz. Hatta cümlenin sonuna nokta da koyuyoruz.

Dikkat ettiyseniz parametreleri küçük harfle yazdık. Çünkü büyük harfle yazdığımızda onu değişken(variable) olarak algılıyor. Kim Emre'nin kardeşidir sorusu için, abi(emre,Kim). dememiz gerekir.

Olguları bildirmenin dışında kurallar dediğimiz cümlecikler de vardır. Burada önemli olan :- işaretinin eğer anlamına geldiğini bilmektir. Bunu kullanarak kurallar yazarız. Örneğin Emre'den büyük olan İlker'den de büyüktür.
buyuk(Buyuk,ilker):-buyuk(Buyuk,emre).


Prolog'da ,(virgül) "ve" anlamına gelirken ;(noktalı virgül) "veya" anlamına gelir. % (yüzde işareti) kod dışı yazılar için kullanılır.

Son olarak Liste denilen kavramdan bahsetmemek olmaz. Tanımlanırken, nelerden oluştuğunu gösteren türden sonra * koyularak belirtilir. Liste dizilere benzer. Bu dizinin ilk elemanı başı(header) kalan elemanlar da kuyruğudur(tail). [bas|kuyruk] olarak gösterilebilir.



Kaynaklar:
Kısa bir Prolog Öğretici
Visual Prolog'a Giriş

Dostum

Dostum, göründüğüm gibi değilim. Görünüş sadece giydiğim bir elbisedir. Senin sorgularından beni, benim kayıtsızlığımdan seni koruyan, özenle örülmüş bir elbise. Benim içimdeki 'ben', dostum, sessizlik içinde oturur, sonsuzluğa dek kalacak orada, doyulmaz, erişilmez. Ne söylediklerime inanmanı, ne de yaptıklarıma güvenmeni isterim - çünkü sözlerim senin aklından geçenlerin dile getirilmesinden, yaptıklarımsa umutlarının eylemleştirilmesinden başka bir şey değildir. 'Rüzgar doğuya esiyor' dediğin zaman 'evet, doğuya esiyor' derim: çünkü düşüncelerimin rüzgarda değil, deniz üzerinde dolaştığını bilesin istemem.

Denizlerde gezen düşüncelerimi anlayamazsın, zaten anlamanı da istemem. bırak denizimle başbaşa kalayım. Senin için gündüz olduğu zaman dostum, benim için gecedir: böyle olsa da ben yeşil tepelere değerek oynayan öyle vaktini, vadiden süzülen mor gölgeleri anlatırım; çünkü sen ne karanlığımın türkülerini duyabilir, Ne de yıldızlara çarpan kanatlarımı görebilirsin-görmemenden, duymamandan hoşnutum ben. Bırak gecemle başbaşa kalayım.

Sen cennetine yükselirken ben cehennemime inerim - o zaman bile bu ulaşılmaz uçurumu ötesinden bana seslenirsin, 'arkadaşım, yoldaşım' ben de sana seslenirim, 'yoldaşım, arkadaşım' - çünkü cehennemimi görmeni istemem. Alevler görüşünü yakacak, duman burnuna dolacaktı. Senin gelmeni istemeyecek kadar çok severim cehennemimi. Bırak, cehennemimle başbaşa kalayım.

Sen gerçeği, güzeli, doğruluğu seversin; ben de sen hoşnut olasın diye bunları sevmenin yerinde ve iyi olduğunu söylerim ama içimden senin sevgine gülerim. Gene de gülüşümü göresin istemem. Bırak kahkahalarımla başbaşa kalayım.

Dostum, sen iyi, ihtiyatlı, akıllısın; hayır sen eksiksizsin - ben de seninle ölçülü ve düşünerek konuşurum. Oysa ben deliyim. Ama gizliyorum deliliğimi. Bırak deliliğimle başbaşa kalayım.

Dostum, sen benim dostum değilsin, ama ben bunu sana nasıl anlatacağım? Benim yolum senin yolun değil, gene de birlikte yürüyoruz elele.

Halil Cibran